Ekonometria  (<- strona główna)

 

 

Model ekonometryczny

cz.2

 

Wykres będzie składał się z :

 

 Zmiennej objaśnianej Y- liczba medali olimpijskich uzyskanych przez Polaków

 

Zmiennej objaśniającej X4- liczba polskich zawodników biorąca udział w IO , którą wyznaczyłam wg procedury doboru zmiennych.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 


 

Ekonometria i statystyka

 

Wykres Zawiera również prostą regresji ,która pozwala ustalić rozrzut poszczególnych wartości .Jest to zależność liniowa, a parametry funkcji zostały ustalone przez program.

 

Postać mojej funkcji:

 

Y= 0,0892 X4 + 1,4464

 

R²=0,6933

 

Następnie wyznaczam reszty modelu, które są różnicą między empirycznymi a teoretycznymi

Wartościami zmiennej objaśnianej.

 

 

Lp

ei

1

-2,589522437

6,702

2

-8,876033144

78,783

3

1,838742676

3,378

4

2,944951269

8,667

5

9,052446389

81,938

6

0,748591619

0,559

7

-6,341559439

40,208

8

2,641096498

6,974

9

3,229746606

10,426

10

1,784566273

3,182

11

-0,930209547

0,864

12

0,64152534

0,410

13

-4,144342103

17,172

                         Suma             0,00            259,263

 

 

 

Se²= 23,5736

 

 Estymator wariancji składnika losowego liczony ze wzoru;

 

 

.

 

Standardowe błędy macierzy ze wzoru;

 

otrzymuję:

 

S (b1)= 0,0179

Ekonometria i statystyka

 

 

S (bo)= 3,33685

 

Ostateczna postać modelu wygląda następująco:

 

Y= 0,0892 X4+ 104464

      (0,02)             (3,37)

 

 

 

  1. Badanie koincydencji:

 

Badanie koincydencji polega na zbadaniu zgodności znaku współczynnika w macierzy korelacji zmiennych ze znakiem parametru danej zmiennej.

      

- współczynnik w macierzy korelacji:          dodatni

- parametr przy zmiennej X1:                       dodatni

 

Model  jest logiczny i można go przyjąć.            

 

 

I.                   Weryfikacja modelu:

 

1.                              Istotność parametrów strukturalnych:

 

Punkt ten ma na celu sprawdzenie, czy zmienna objaśniająca i stała mają istotny wpływ na zmienną objaśnianą, czy też nie. W tym przypadku hipoteza zerowa ma postać:

 

                         H0:

      przeciwko  H1:

Do testu wykorzystujemy statystykę, która ma rozkład F-Fishera-Snedecora z n1 = m oraz n2 = n-m-1 stopniami swobody:

 

 

gdzie:

 

n - ilość obserwacji;

m – ilość zmiennych objaśniających.

 

Podstawiając do wzoru otrzymuję:

Ekonometria

 

F = 33,34775

 

oraz odczytuję z tablic F* dla a = 0,05 i n = 15 (n1 = 1; n2 = 15-1-1 = 13):

 

F* = 4,67

 

Ponieważ F > F*, zatem hipotezę H0 należy odrzucić. W razie braku podstaw do odrzucenia hipotezy zerowej należy uznać, że wszystkie m zmiennych objaśniających powinno być z modelu usunięte, wobec czego procedurę budowy modelu należy rozpocząć od nowa.

 

 

2.      Testowanie istotności poszczególnych parametrów:

 

Testowanie istotności poszczególnych parametrów wykonujemy stawiając hipotezę zerową:

 

                        H0:

przeciwko  H1:

 

Do testu wykorzystujemy statystykę:

 

 

gdzie:

bi – wartość oceny parametru strukturalnego;

 s(bi) – standardowy błąd szacunku parametru.

 

Powyższa statystyka ma rozkład t – Studenta o n – m – 1 stopniach swobody (n – liczba obserwacji, k – liczba zmiennych). Odczytujemy wartość krytyczną testu na zadanym poziomie istotności = 0,05 i dla (n – m – 1) = 13 stopni swobody:

 

t* = 2,16

 

Natomiast t1 =  5,774751, więc  co oznacza, że zmienna X1 ma istotny wpływ na zmienną objaśnianą.

 

 

3.                              Normalność rozkładu składnika losowego:

 

W tym punkcie stosujemy test Hellwiga w celu zbadania normalności rozkładu składnika losowego. Hipoteza testowa ma tu postać:

 

Ekonometria i statystyka

 

 

H0: reszty mają rozkład normalny

 

przeciwko H1: reszty mają inny rozkład.

 

Wyznaczamy tu tzw. cele, którymi są przedziały liczbowe o rozpiętości 1/n (n – liczba obserwacji, czyli 15) powstałe po podzieleniu odcinka [0,1] na n równych części. W kolejnym kroku wartości dystrybuanty F przyporządkowujemy odpowiednim celom i określamy liczbę cel pustych K, tj. takich, do których nie trafia żadna wartość F. Na koniec odczytujemy wartości krytyczne K1 i K2. Jeżeli K Î (K1, K2), to nie ma podstaw do odrzucenia hipotezy H0. Odchylenia losowe mają wówczas rozkład normalny. W przeciwnym przypadku hipotezę H0 należy odrzucić na korzyść hipotezy alternatywnej H1 – rozkład odchyleń losowych nie jest normalny.

 

Odchylenie standardowe liczone wg. wzoru:

 

 

wynosi:                                                     s = 1017,139971

 

Standaryzację reszt obliczam wzorem:

 

 

Zestawienie potrzebnych danych przedstawia poniższa tabela:

 

L.p.

ei

Reszty standaryzowane ei

Uporządkowane rosnąco reszty standaryzowane

Dystrybuanta rozkładu normalnego F

Cele

Zawartość cel

1

2239,6

2,201860179

-1,287630058

0,098937451

[0; 0,07)

0

2

-566,7

-0,557150457

-0,834988324

0,201862086

[0,07;0,13)

*

3

-849,3

-0,834988324

-0,787895494

0,215378851

[0,13;0,20)

*

4

323,9

0,318441915

-0,664903572

0,253056016

[0,20;0,27)

**

5

-801,4

-0,787895494

-0,557150457

0,288712283

[0,27;0,33)

**

6

-475,7

-0,467683911

-0,467683911

0,320005336

[0,33;0,40)

*

7

-1309,7

-1,287630058

-0,386672445

0,349499409

[0,40;0,47)

***

8

-102,1

-0,100379498

-0,170379697

0,432355768

[0,47;0,53)

0

9

-393,3

-0,386672445

-0,12898913

0,448683088

[0,53;0,60)

*

10

-173,3

-0,170379697

-0,100379498

0,460021465

[0,60;0,67)

*

11

665,2

0,653990619

0,100477813

0,54001756

[0,67;0,73)

0

12

2148,1

2,111902059

0,318441915

0,624925061

[0,73;0,80)

*

13

-676,3

-0,664903572

0,653990619

0,743441143

[0,80;0,87)

0

14

102,2

0,100477813

2,111902059

0,982652636

[0,87;0,93)

0

15

-131,2

-0,12898913

2,201860179

0,986162455

[0,93;1]

**

Ekonometria i statystyka

 

 

Po podzieleniu odcinka [0,1] na n =15 części wyznaczam liczbę cel, w których nie ma żadnej wartości dystrybuanty i otrzymuję K = 5. Z tablic testu Hellwiga dla a = 0,05 i

n = 15 odczytuję wartości krytyczne K1=2 oraz K2=7.

 

Ponieważ 2 < K < 7, to stwierdzam brak podstaw do odrzucenia hipotezy zerowej, czyli reszty mają rozkład normalny.

 

 

 

4.                              Badanie autokorelacji składnika losowego:

 

Testujemy w tym punkcie hipotezę o dodatniej autokorelacji:

 

                   H0:=0         (brak autokorelacji)

 

przeciwko   H1: >0        (dodatnia autokorelacja)

 

Do testu wykorzystujemy hipotezę Durbina-Watsona:

 

 

L.p.

 ei

 ei 2

   ei+1 – ei

(ei+1 – ei)2

1

2239,6

5015831,78

2

-566,7

321189,5552

-2806,3

7875319,69

3

-849,3

721234,8943

-282,6

79862,76

4

323,9

104905,0133

1173,2

1376398,24

5

-801,4

642282,4338

-1125,3

1266300,09

6

-475,7

226316,549

325,7

106080,49

7

-1309,7

1715199,156

-834

695556

8

-102,1

10415,71543

1207,6

1458297,76

9

-393,3

154699,3878

-291,2

84797,44

10

-173,3

30036,96836

220

48400

11

665,2

442446,2786

838,5

703082,25

12

2148,1

4614345,868

1482,9

2198992,41

13

-676,3

457330,0403

-2824,4

7977235,36

14

102,2

10437,97672

778,5

606062,25

15

-131,2

17208,658

-233,4

54475,56

SUMA

0

14483880,27

SUMA

24530860,3

 

Podstawiając do wzoru odpowiednie wartości otrzymuję DW = 1,693666327. W przypadku, gdy m+1=2 oraz n = 15, wartości krytyczne wynoszą:

 

dL=1,08 oraz dU=1,36

 

Statystyka

 

Ponieważ DW > dU stwierdzamy brak podstaw do odrzucenia hipotezy H0.

 

 

5.                              Badanie symetrii składnika losowego:

 

Niech m oznacza liczbę odchyleń in minus pomiędzy wartościami obserwowanymi Y a wyliczonymi z modelu (teoretycznymi) . Oto hipoteza dotycząca symetrii składnika losowego:

                                   H0: frakcja reszt ujemnych = ½,

przeciwko              H1: frakcja reszt ujemnych <> ½.

 

Weryfikujemy ją następującym testem istotności:

 

 

 

Dla n £ 30 (n – liczba obserwacji) ma on rozkład t – Studenta o n – 1 stopniach swobody. W przypadku, gdy hipoteza H0 zostanie odrzucona, model należy zmodyfikować. W przeciwnym razie możemy wnioskować, że rozkład składnika losowego jest symetryczny.

 

L.p.

Y

 Odchylenia

1

5899,2

3659,594727

2239,605273

2

2119,0

2685,735878

-566,7358778

3

2161,1

3010,355494

-849,2554941

4

1581,3

1257,409566

323,8904341

5

3429,5

4230,925252

-801,4252516

6

3525,8

4001,527389

-475,7273893

7

5682,7

6992,356121

-1309,656121

8

1285,2

1387,257412

-102,0574124

9

1937,5

2330,818431

-393,3184306

10

1252,9

1426,211766

-173,3117664

11

2983,0

2317,833646

665,1663541

12

7370,2

5222,097147

2148,102853

13

1048,6

1724,861813

-676,2618134

14

2021,8

1919,633583

102,1664168

15

4108,4

4239,581775

-131,1817747

 

Dla n = 15 i m = 10 otrzymuję:

 

t = 0,0253

 

Natomiast t* = 2,145. Skoro t < t*, to nie ma podstaw na zadanym poziomie istotności, do odrzucenia hipotezy H0. Oznacza to, że rozkład składnika losowego jest symetryczny.

 

 

6.Badanie losowości:

 

O losowości składnika losowego ei sądzimy na podstawie reszt ei, stawiając hipotezę:

 

                                   H0:  ei  (jest czysto losowy)

 

przeciwko              H1:  ei  (nie jest czysto losowy).

Weryfikujemy tę hipotezę testem serii, zliczając ilość serii K tych samych znaków reszt w modelu. Wartość K z wartością krytyczną z tablic testu serii:

 lub .

 Jeżeli to hipotezę o losowości składnika losowego odrzucamy i musimy model zmodyfikować. Oznaczę przez n1 ilość reszt o znaku dodatnim (A), a przez n2 ilość reszt o znaku ujemnym (B).

 

L.p.

ei

Ilość serii K

1

2239,6

A

2

-566,7

B

3

-849,3

B

4

323,9

A

 5

-801,4

B

6

-475,7

B

7

-1309,7

B

8

-102,1

B

9

-393,3

B

10

-173,3

B

11

665,2

A

12

2148,1

A

13

-676,3

B

14

102,2

A

15

-131,2

B

 

Otrzymałem ciąg symboli: ABBABBBBBBAABAB, więc K = 8.

Dla analizowanego modelu: n1 = 5, n2 = 10. Na poziomie istotności a = 0,05 otrzymujemy: Ka = 4. Ponieważ Ka < K, więc nie ma podstaw do odrzucenia hipotezy, że składniki są losowe.

 

 

7.Badanie stacjonarności składnika losowego:

 

O stacjonarności składnika losowego  sądzimy na podstawie reszt ei, stawiając hipotezę zerową:

Ekonometria

 

 

  jest stacjonarny,

 

wobec hipotezy alternatywnej      nie jest stacjonarny.

Zatem, szacujemy wartość zależności stochastycznej między  a  t  () poprzez współczynnik korelacji r między t  a  et:

 

 

 

 

 

Hipotezę zerowa weryfikujemy testem t-Studenta o n-2 stopniach swobody:

 

.

 

Odrzucenie hipotezy zerowej wymaga zmodyfikowania modelu.

 

Poniższa tabela zawiera zestawienie potrzebnych danych:

 

L.p.

 ei

(ei -)

i

(i - )

(ei -)*(i - )

(i - )2

(ei -)2

1

2239,61

2239,61

1,00

-7,00

-15677,24

49

5015831,78

2

-566,74

-566,74

2,00

-6,00

3400,42

36

321189,56

3

-849,26

-849,26

3,00

-5,00

4246,28

25

721234,89

4

323,89

323,89

4,00

-4,00

-1295,56

16

104905,01

5

-801,43

-801,43

5,00

-3,00

2404,28

9

642282,43

6

-475,73

-475,73

6,00

-2,00

951,45

4

226316,55

7

-1309,66

-1309,66

7,00

-1,00

1309,66

1

1715199,16

8

-102,06

-102,06

8,00

0,00

0,00

0

10415,72

9

-393,32

-393,32

9,00

1,00

-393,32

1

154699,39

10

-173,31

-173,31

10,00

2,00

-346,62

4

30036,97

11

665,17

665,17

11,00

3,00

1995,50

9

442446,28

12

2148,10

2148,10

12,00

4,00

8592,41

16

4614345,87

13

-676,26

-676,26

13,00

5,00

-3381,31

25

457330,04

14

102,17

102,17

14,00

6,00

613,00

36

10437,98

15

-131,18

-131,18

15,00

7,00

-918,27

49

17208,66

ŚREDNIA

0,00000000000014

ŚREDNIA

8,00

SUMA

1500,67

280,00

14483880,27

 

Podstawiając odpowiednie wartości do wzorów otrzymuję:

 

r = 0,024;

 

Ekonometria

 

 

t = 0,085

 

Dla a = 0,05 i n = 15 otrzymuję t* = 2,16. Ponieważ t < t* , to nie ma podstaw do odrzucenia hipotezy H0 co jest równoznaczne ze stwierdzeniem stacjonarności składnika losowego.

 

Ekonometria  (<- strona główna)